Boris Lyppens

> hoe ziet jouw werk eruit?

Ik ben parttime docent beeldend op het Gerrit van der Veen College en freelance illustrator. Ik maak werk voor kranten en magazines. Daarnaast werk ik aan eigen projecten. Nu maak ik bijvoorbeeld interviews met oude Amsterdammers. Het zijn paradijsvogels, maar zij hebben moeite met hoe de buurt verandert door de komst van nieuwe bewoners met meer geld. Ik heb ook verschillende ideeën voor boeken die ik ondertussen verder uitwerk.

> hoe ben je daar gekomen?

Ik was altijd iemand die graag dingen maakte en haalde goede cijfers voor tekenen. Maar in de bovenbouw vond ik acteren en optreden leuker. Ik heb een jaar theater gedaan maar dat bleek echt niks voor mij. Toen wilde ik kunst gaan maken, maar had geen idee wat. Ik ging naar de open dag van de Breitner Academie (opleiding voor docent Beeldend van de Amsterdamse Hogeschool van de Kunsten) en dat vond ik meteen zo leuk! Ik ben nog steeds dankbaar voor mijn tijd daar. Er waren zulke goede docenten. Ik weet nog steeds niet echt of ik zelf een docent ben, maar ik vind mijn vak leuk, ik vind kunst maken leuk en met jonge mensen werken leuk.

“Een docent zag iets in mijn stijl en heeft me aangemoedigd om door te gaan. Daar ben ik nog steeds dankbaar voor.”

> heb je getwijfeld?

Ik had allerlei twijfels. Is dat niet heel elitair en abstract? Kan ik dat wel? Als je dat soort twijfels hebt, is de docentenopleiding een goede plek om te beginnen. Je kunt heel veel proberen. Ik maakte in het begin van alles: foto’s, houtsneden, performances. Illustratie ontdekte ik pas in het vierde jaar. Ik had het vak tekenen zelfs bijna laten vallen. Maar een docent zag iets in mijn stijl en heeft me aangemoedigd om door te gaan. Daar ben ik nog steeds dankbaar voor. 

> was het spannend om je aan te melden?

Ik was onzeker over mijn portfolio. Ik ben naar mijn docent op de middelbare school gegaan en met haar heb ik er een middag aan gewerkt. Op de toelatingsdag heb je een soort sollicitatiegesprek en moet je een opdracht doen rondom een bepaald thema. Dat is best spannend, maar ook leuk en het is ook weer niet zo streng. En stel je wordt niet aangenomen, probeer het nog een keer. Als je graag wilt, lukt het echt wel.

“Door de media en alles waar je de hele dag mee gebombardeerd wordt, kun je een heel negatief beeld krijgen van de mensheid. Maar dan zie ik deze jonge mensen en wat ze kunnen. Hoe ze omkijken naar elkaar en zich opstellen naar de wereld. Dat is weergaloos en geeft hoop voor de toekomst.”

> wat maakt jouw werk als docent leuk?

De leerlingen. Mijn school is een cultuurprofielschool. Dat is echt te gek! Er ligt veel nadruk op kunstvakken en de meeste leerlingen gaan er echt voor. Ik ben soms zo verbaasd wat ze al kunnen op die leeftijd. De films die ze dit jaar maakten als profielwerkstuk bijvoorbeeld, waren fantastisch. Dat emotioneert me. Door de media en alles waar je de hele dag mee gebombardeerd wordt, kun je een heel negatief beeld krijgen van de mensheid. Maar dan zie ik deze jonge mensen en wat ze kunnen. Hoe ze omkijken naar elkaar en zich opstellen naar de wereld. Dat is weergaloos en geeft hoop voor de toekomst. 

> wat maakt dit een droombaan? 

Je ziet meteen resultaat. Je bent gewoon jonge mensen aan het helpen in hun vorming. Dat is echt mensenwerk, dus superleuk. Je geeft veel energie en je krijgt ook veel energie terug. Daardoor voelt het vaak niet eens als werk. Je hebt bovendien bizar veel vakantiedagen en kunt het ook heel goed combineren met andere werkzaamheden of een opleiding. Tot slot krijg je ook gewoon goed betaald hoor.

> ben je meer docent of maker?

Ik zou niet willen kiezen. Ik wil altijd les blijven geven, niet per se alleen op een middelbare school. Na de zomer ga ik bijvoorbeeld ook workshops geven aan volwassenen in een museum. Ik vind dat je als kunstenaar niet alleen met maken bezig kunt zijn. Dat is echt een luxepaardpositie. Niet meer van deze tijd. Je moet ook iets bijdragen aan – en in verbinding blijven – met de samenleving.

“Kunstonderwijs zorgt voor EQ-ontwikkeling. Dat is belangrijk in een prestatiesamenleving die heel erg is gericht op IQ en het halen van goede cijfers. Ook als je rechten gaat studeren, heb je creativiteit nodig om tussen de lijntjes te kunnen lezen en tot nieuwe ideeën en inzichten te komen.”

> wat betekent jouw werk voor leerlingen en voor de maatschappij?

Kunstonderwijs zorgt voor EQ-ontwikkeling (emotionele ontwikkeling). Dat is belangrijk in een prestatiesamenleving die heel erg is gericht op IQ en het halen van goede cijfers. Twee dingen moet je bij mij in de les echt niet doen: hard schreeuwen en vragen of iets een voldoende is. I don’t care. Het gaat erom dat je iets maakt en wat je daarvan leert. Dat je je creativiteit ontwikkelt, zodat je tot nieuwe dingen kunt komen. En dat hoeft niet per se in beeldende kunst te zijn. Want ook als je rechten gaat studeren, heb je creativiteit nodig om tussen de lijntjes te kunnen lezen en tot nieuwe ideeën en inzichten te komen. 

> waarom is dit vak juist nu belangrijk?

AI en social media, het is allemaal reproductie. Leuke dansjes op oude liedjes. Niets is zelf bedacht. AI is een doodvonnis voor creativiteit als je niet oppast. Iets intikken in ChatGPT is geen onderzoek doen. Een plaatje genereren is niet creatief. Het is een mooie hulptool, maar het gebruik is doorgeslagen. Het is heel belangrijk dat je jonge mensen blijft uitdagen om zelf iets te maken om zichzelf te blijven ontwikkelen.

> heb je advies voor iemand die nu twijfelt? 

Als je iets kunstzinnigs wilt en niet weet wat precies, zou ik juist een docentopleiding doen. Je leert niet alleen over het docentschap, maar ook over het kunstenaarschap. Je gaat op reis, tentoonstellingen bezoeken. Je moet het wel echt willen, want het is keihard werken. Het neemt je hele leven over, maar door de kleine klassen en de intensiteit, maak je ook vrienden voor het leven.